Wat is D.O.P.?

Vanaf eind 2020 mag il circolo het keurmerk D.O.P. voeren voor haar extra vergine olijfolie. Daar zijn we trots op. Graag leggen we uit waarom dit keurmerk zo belangrijk voor ons is en ook wat je eraan hebt als consument.
Maar eerst wat betekent D.O.P.? Het staat voor ‘Denominazione di Origine Protetta’, ofwel Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB) in goed Nederlands. Het is een Europese keurmerk dat alleen wordt toegekend aan producten die worden geproduceerd, verwerkt en bereid in een bepaald gebied volgens een erkende en gecontroleerde werkwijze.
Steeds meer mensen herkennen het D.O.P. keurmerk en zien het als een indicator voor de authenticiteit en de goede kwaliteit van het product. Het geeft een product een zekere prestige, maar er zijn ook andere indicatoren en kenmerken waarop je kunt letten als je op zoek bent naar goede olijfolie.

Wat zegt D.O.P. over de kwaliteit van een product?

Het D.O.P- keurmerk is onderdeel van het EU kwaliteitsbeleid dat tot doel heeft om namen van specifieke producten te beschermen en daarnaast de unieke kenmerken, die samenhangen met hun geografische oorsprong en traditionele knowhow, te promoten. Producten met het D.O.P. keurmerk zijn:

  •   wettelijk beschermd tegen namaak en misbruik en
  •   gemakkelijk door de consument te herkennen door het D.O.P. logo.

Voordelen hiervan:

  •   Het wordt moeilijker om de consument te misleiden.
  •   Het versterkt het vertrouwen in de kwaliteit van de product en
  •   Producenten kunnen hun product beter in de markt zetten.

Inmiddels zijn er meer dan 1.500 producten D.O.P. geregistreerd, vooral in Frankrijk en Italië voor o.a. olijven, kaas, bier, en zelfs regionaal brood, fruit en groenten.

En hoe zit het dan met I.G.P. en G.T.S?

Naast D.O.P. bestaan er twee andere labels voor beschermde geografische aanduiding waarmee de authenticiteit van een product kan worden geduid, zodat met name de producenten uit de regio worden beschermd en anderen niet zomaar kunnen profiteren van de opgebouwde naam en faam van een bepaald lokaal product.

  •  I.G.P. een afkorting voor Indicazione Geografica Protetta, ofwel Beschermde Geografische Aanduiding in het Nederlands. Deze kan gezien worden als een ‘light’ versie van de D.O.P. en wordt gegeven aan producten waarvan minstens één van de productie-, verwerking- of bereidingsstappen in het bepaald gebied plaatsvindt.
  • Het keurmerk G.T.S. staat voor Gegarandeerde Traditionele Specialiteit en gaat met name over de traditionele aspecten, zoals de manier waarop het product gemaakt of samengesteld is. Hier is geen relatie met een specifiek geografisch gebied. Het G.T.S. biedt ook bescherming tegen namaak en misbruik.
Italiaanse naam Nederlandse naam Voorwaarden Voorbeelden
D.O.P.

Denominazione di Origine Protetta

B.O.B.

Beschermde Oorsprong benaming

Voor producten die worden geproduceerd, verwerkt en bereid in een bepaald gebied volgens een erkende en gecontroleerde werkwijze – Parmaham mag alleen zo heten als die ook uit de regio van Parma komt en op een bepaalde manier is bereid.
– Noord-Hollandse Gouda: kaas gemaakt van Noord-Hollandse melk volgens een bepaald procedure en gerijpt zijn in Noord-Holland.
I.G.P.

Indicazione Geografica Protetta

B.G.A.
Beschermde Geografische Aanduiding
Voor producten waarvan minstens één van de productie-, verwerking- of bereidingsstappen in het bepaald gebied plaatsvindt – Danablu, een blauwaderkaas geproduceerd in Denemarken met de blauwschimmelcultuur Danablu
– Schwarzwalder Schinken, ham uitsluitend geproduceerd in het Zwarte Woud, Duitsland volgens een traditioneel fabricageproces.
S.T.G.

Specialità Tradizionale Garantita

G.T.S.

Gegarandeerde Traditionele Specialiteit

Benadrukt de traditionele aspecten, zoals de manier waarop het product gemaakt of samengesteld is. Hier is geen relatie met een specifiek geografisch gebied  Boerenkaas. Kaas die op de boerderij op ambachtelijke wijze wordt bereid met verse rauwe melk van koeien, geiten, schapen of buffelkoeien.
– Hollandse Nieuwe of Hollandse maatjesharing die volgens de traditionele Hollandse wijze gekaakt of ontkopt is en vervolgens gepekeld of droog gezouten. De haring wordt op een natuurlijke, enzymatische manier gerijpt voor consumptie.

Waarom is D.O.P. belangrijk voor il circolo olijfolie?

Door het D.O.P. keurmerk weet je zeker dat il circolo olijfolie uit de regio Monte Iblei – Val Tellaro komt en voor tenminste 70% uit de olijfsoort Moresca bestaat. Kenmerkend is dat hij groen van kleur is en een mild fruitig aroma heeft, met lichte hints van hooi en een licht pikant fruitige smaak. D.O.P. kent dus de strengste toelatingseisen. Wij zien de D.O.P.-certificering als meer dan een keurmerk. Het is een erkenning voor het gebied, de geschiedenis en de tradities van de regio en het getuigt van waardering voor de plaatselijke boeren en oliemakers en de knowhow die zij cultiveren. Kortom, het laat zien hoe il circolo verbonden is met deze regio op Sicilië.

Wat zegt het biologische keurmerk over de kwaliteit van een product?

Naast het verifiëren of iets traditioneel vervaardigd is kun je een product ook langs de meetlat leggen van het EU-keurmerk voor biologische landbouw. Dat keurmerk gaat over de manier waarop een (agrarisch) product is verbouwd. Het biedt consumenten garantie dat landbouwproducten biologisch zijn en boeren op een bepaalde manier te werk zijn gegaan. Meer specifiek wil dat zeggen dat er geen kunstmest of pesticiden zijn gebruikt.  En in het geval van olijven, dat deze op een volledig mechanische manier zijn verwerkt en dat je er nooit chemische reststoffen in zult aantreffen. Daarnaast staat het volledige productieproces – van olijfteelt tot het bottelen van de olijfolie – onder eigen controle en is van elke liter olijfolie de herkomst te herleiden.

Deze twee eigenschappen wijzen op een goede kwaliteit olijfolie

Door de D.O.P. weet je waar de olijfolie vandaan komt. Door het keurmerk biologische landbouw weet je hoe de olijven zijn verbouwd en dat het productieproces gecontroleerd is. Bij de vervaardiging van de olijfolie – van het moment dat de olijf is geplukt totdat de olijfolie wordt gebotteld-  kan er nog van alles misgaan dat van invloed is op de kwaliteit. Voor een goede olijfolie moeten de olijven bijvoorbeeld binnen 24 uur – maar het liefst zo snel mogelijk- worden geperst bij een temperatuur die onder 27 graden Celsius ligt om verandering in smaak te voorkomen. 

  • De zuurgraad van de olijfolie is letterlijk een goede graadmeter voor de kwaliteit van de olijfolie. Hierbij geldt: hoe lager hoe beter. Zo heeft extra vergine, kwalitatief de beste olijfolie, een zuurgraad < 0,8%.
  • Ook de hoeveelheid polyfenolen is een goede indicator van de kwaliteit. Daaraan kun je de anti-oxidantenwerking aflezen. Hiervan wordt van gezegd dat het gezondheid bevorderend werkt, maar het zorgt ook voor een langer houdbaarheid. Het is een goed teken als je na het proeven van olijfolie de neiging hebt om je keel te schrapen of te kuchen. Dat wijst erop dat er veel antioxidanten aanwezig zijn,. En het betekent ook dat de oogst vroeg en mechanisch is gebeurd en dat de olijven goed zijn. 

Soms vindt je deze gegevens op het etiket. En anders kun je het rapport van de olijfolie opvragen. Een goede olijfolieproducent heeft daar zelf veel aandacht voor en zal het waarderen als je daar interesse in toont.

Over smaak valt niet te twisten

Langzamerhand heb je een steeds completer beeld gekregen van de kwaliteit van de hele productie. Maar laten we het belangrijkste niet over het hoofd zien: het product zelf. Uiteindelijk gaat het er ook om of je een bepaalde olijfolie lekker vindt. Hoewel er over smaak niet te twisten valt, zijn er zeker nog een paar dingen over te zeggen.

  • Voor olijfolie worden officieel drie benaming gebruikt voor de smaak: fruitig (fruity), bitter en scherp (pungent). Wanneer deze drie goed in balans zijn, zal de olijfolie van een hogere kwaliteit zijn. Hoe fruitiger, scherper en bitterder, hoe intenser de olijfolie.
  • Ook maakt het veel verschil of de olijfolie is gemaakt van vroege of laat geoogste olijven. Olijfolie van een vroege oogst heeft een hoge bitterheid- en scherptegraad. De olijfolie zal een robuust karakter hebben, met een intens fruitige smaak die lang aanwezig blijft. Olijfolie van later geoogste olijven daarentegen is minder bitter en scherp, maar zachter en delicater van smaak.

Net zoals bij wijn ontwikkelt je smaak voor olijfolie naarmate je meer verschillende soorten hebt geproefd. Beginners hebben vaker de voorkeur voor de zachtere en delicate smaak van laat geoogste olijfolie. De robuuste en bittere smaak van een echte kwaliteitsolijfolie is even wennen. Welke olijfolie jij lekker vindt, blijft uiteindelijk een persoonlijke kwestie. 

Aanmelden Nieuwsbrief

5 euro korting op je eerstvolgende aankoop?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief met lekkere recepten en interessante achtergrondverhalen over il circolo olijfolie en ontvang een kortingscode voor jezelf en je vrienden (wordt weergegeven na bevestiging van je e-mail).